Ethische vraagstukken in de praktijk

In het werken met mensen komen ethische vraagstukken altijd voor. Als gedragswetenschapper zijn we gewend vragen en knelpunten te bekijken en te beantwoorden vanuit onze inhoudelijke kennis en ervaring. We kijken vanuit onze orthopedagogische of psychologische bril. Soms helpt het echter om een ethische bril op te zetten en de situatie eens vanuit een ander (ethisch) perspectief te bekijken. Niet de vraag te beantwoorden: Wat moeten we doen? Maar de vraag: Wat is het goede om te doen in deze situatie?….

In het onderzoeken en bespreken van ethische vraagstukken is het belangrijk om je bewust te zijn van jouw eigen waarden en normen. Wat drijft jou, wat is voor jou belangrijk in je werk, in het omgaan met collega’s en met de cliënt(systemen)? Wanneer komen jouw eigen waarden in de knel en wat gebeurt er met jou als je morele stress ervaart? Deze training helpt je bewust te worden en geeft je handvatten om hier beter mee om te kunnen gaan.

Na deze driedaagse cursus;

ben je je bewust van jouw eigen moreel kompas
herken je morele stress en heb je handvatten gekregen om je morele weerbaarheid
te vergroten
ben je beter in staat ethische vraagstukken en dilemma’s in je werk te herkennen
heb je manieren geleerd om ethische vraagstukken te hanteren

In het werk als orthopedagoog en psycholoog ben je je eigen instrument. Veel vakgenoten komen in hun werk complexe situaties tegen, zowel bij de cliënt als in de context eromheen. Het is daarom essentieel om bewust te zijn van wie je bent als professional en van de context waarin je werkt, evenals het ontwikkelen van vaardigheden om je kwaliteiten effectief in te zetten. Deze cursus richt zich op de persoonlijke en professionele ontwikkeling van orthopedagogen en psychologen in hun werk. We koppelen theorie aan praktische oefeningen. Hierdoor krijg je inzicht in waar je staat als persoon, als professional en welke plek je inneemt binnen de organisatie.

In dit programma maken we gebruik van verschillende vormen van kennisoverdracht en leren. Het programma bestaat uit 3 cursusdagen waarin wordt gewerkt aan de doelen. Tussendoor krijgen de cursisten huiswerk om het geleerde toe te passen in de praktijk.

Dag 1: Bewustwording ethische invalshoek, persoonlijke moraal, beroeps- en maatschappelijke moraal.

Dag één staat in het teken van bewustwording en het vergroten van ethische gevoeligheid. Je leert wat ethische vraagstukken zijn, hoe je een morele vraag kunt stellen en hoe je hiermee om kunt gaan in de dagelijkse praktijk. We onderzoeken jouw eigen waarden en normen en hoe deze zich verhouden tot de waarden en normen in jouw organisatie en in jouw vakgebied (de driehoek van moraal).

Dag 2: Morele stress en veerkracht

Op de tweede dag gaan we dieper in op wat er gebeurt als er sprake is van wrijving of frictie in de driehoek van moraal. Je krijgt inzicht in wat morele stress is, wat dit met je doet en hoe je dit bij jezelf en anderen kunt herkennen. Je leert over morele veerkracht en hoe je deze kunt vergroten bij jezelf en ook in je team of de organisatie waarin je werkt. Aan het eind van de dag stel je voor jezelf een of meerdere doelen om je eigen morele veerkracht te vergroten.

Dag 3: Bespreken en oefenen van vormen van moreel beraad

Op deze lesdag gaan we aan de hand van eigen praktijkvoorbeelden oefenen met het bespreekbaar maken van ethische vraagstukken en dilemma's. Je leert zowel kleinere als grotere technieken en methoden die je in je dagelijks werk als gedragswetenschapper kunt gebruiken.

Gea Sibma - van Breden

Gea Sibma-van Breden is vanaf 1999 werkzaam als orthopedagoog en sinds 2013 als orthopedagoog generalist en supervisor NVO. Ze heeft jarenlange ervaring als gedragswetenschapper, behandelaar, behandelcoördinator en vakgroephoofd in verschillende organisaties die ondersteuning bieden aan mensen met een verstandelijke beperking. Sinds enkele jaren werkt ze vanuit haar eigen Praktijk voor Orthopedagogiek & Supervisie Florere, in verschillende rollen binnen de werkterreinen van jeugdzorg, ouderenzorg, onderwijs en gehandicaptenzorg. Het is haar missie om reflectie, zelfbewustzijn en ontwikkeling van professionals in zorg en welzijn te bevorderen, waardoor
zij kunnen floreren in hun werk en een positieve bijdrage kunnen leveren aan de kwaliteit van zorg en onderwijs.

Ulrike van den Belt

Ulrike van den Belt – Huizinga is vanaf 1999 werkzaam orthopedagoog en sinds 2006 als orthopedagoog generalist. Ze is werkzaam als gedragskundige, behandelcoördinator en trainer/coach in de gehandicaptensector. Ethiek loopt als een rode draad door haar werk, als docent, gespreksleider moreel beraad en lid van commissie ethiek. In dat kader heeft ze ook in 2011 de jaaropleiding Ethiek in de Zorgsector gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Vanuit haar eigen bedrijf Sophia heeft ze jarenlang les gegeven aan de postdoctorale opleiding tot Orthopedagoog Generalist. Hierin stond voor haar centraal het bewust groeien en ontwikkelen als mens, en in je rol als Orthopedagoog Generalist binnen de verschillende werkvelden en in verschillende systemen. Ulrike is op verschillende manieren bezig om begeleiders te helpen goede zorg te kunnen blijven geven. Het is haar visie en missie dat we goed moeten zorgen voor diegenen die dagelijks de goede zorg leveren aan cliënten, en hun mogen ondersteunen in goed voor zichzelf zorgen en het vergroten van hun (morele) veerkracht. Dit doet ze onder andere middels contactcoaching en hartcoherentie.

Voor wie

Deze cursus is voor gedragswetenschappers op master niveau. Je hebt de universitaire opleiding voor orthopedagoog, pedagoog of psycholoog afgerond. Je bent actief werkzaam binnen de praktijk.

Het maximum aantal deelnemers is 16.

Literatuur (zelf aanschaffen) en toetsing

● Molenwijk, B. (2014). Moreel Beraad. Waarom, van waaruit en waartoe. In H. Van Dartel, & B.Molewijk, (Reds.), In gesprek blijven over goede zorg. (1e druk, pp 21-35). BOOM.
● Baudain, D. en Kanne, M (2009). Tijd voor Reflectie. Praktische ethiek in psychiatrie en rehabilitatie. Hfs 6 pag 83 -98. Amsterdam: Uitgeverij SWP.
● Bolt, F.E.E.A, Verwij, MF. & Delden, van J.J.M. (2010.) Ethiek in praktijk. H1, 3, 11, 12, 14, 17, 18. Assen: van Gorcum

Eindtoetsing: Op dag drie wordt gewerkt met meegebrachte casuïstiek uit de eigen praktijk. Uit de ingebrachte casus en de reflectie hierop blijkt dat de cursist de inhoud voldoende eigen heeft gemaakt. Er is aandacht voor verbinding tussen concepten, thema’s en eigen handelen. De deelnemer toont inzicht tussen aangeboden theorie en de implementatie daarvan in zijn of haar werkveld.

Accreditatie

Deze cursus is geaccrediteerd voor NVO/NIP/SKJ, 18 punten beroepsgerelateerd

Om voor certificaat en accreditatiepunten in aanmerking te komen, dient de deelnemer 90% fysiek aanwezig te zijn.

Datum & Locatie

2026
Reeks 1: 19 mei, 16 juni en 30 juni 2026; 9:30 – 16:30 uur
Reeks 2: 22 september, 6 oktober en 20 oktober 2026; 9:30 – 16:30 uur

2027
Reeks 1: 15 januari, 29 januari en 12 februari 2027; 9:30 – 16:30 uur
Reeks 2: 14 september, 28 september en 12 oktober 2027; 9:30 – 16:30 uur

Deze training vindt plaats in het wijkcentrum Bij van Houten, aan de Oliemuldersweg 47, te Groningen

Kosten

€ 980, vrijgesteld van BTW (excl. literatuur)

Heb je interesse om de training in company te organiseren? Neem dan contact op met [email protected] of [email protected] voor een voorstel op maat.

“Met haar scherpe en kritische blik zet Gea je op een fijne manier aan het denken over je eigen professionele handelen. Ze maakt je bewust van je normen, waarden en drijfveren die de basis vormen voor je werk.”

Thea

“Gea haar stijl is open, nieuwsgierig en zonder oordeel. Hierdoor is er de ruimte om volledig jezelf te kunnen ontwikkelen in een veilige omgeving.'”